Τι είναι το CYFit
Το Εθνικό Πρόγραμμα «Αριστοτέλης – CyFIT» είναι η μεγαλύτερη εθνική δράση αξιολόγησης φυσικής κατάστασης παιδιών και εφήβων που πραγματοποιείται στην Κύπρο στο σχολικό περιβάλλον. Με κύριο στόχο την προαγωγή υγείας των μαθητών, μέσα από το αθλητισμό και την άσκηση, το πρόγραμμα έχει ενταχθεί στην Εθνική Στρατηγική για τον Αθλητισμό, αναδεικνύοντας το ρόλο της φυσικής κατάστασης ως βασικό δείκτη υγείας από την σχολική ηλικία.
Η εφαρμογή του προγράμματος «Αριστοτέλης – CyFIT» εντάσσεται στο πλαίσιο πρωτοβουλιών που καλούνται να προωθήσουν τα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για προώθηση της φυσικής δραστηριότητας με στόχο την βελτίωση της υγείας, με βάση τη Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης ημερομηνίας 26 Νοεμβρίου 2013. Παράλληλα, το πρόγραμμα συμβαδίζει με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) για την ενίσχυση της υγείας μέσω της φυσικής δραστηριότητας - Health Enhancing Physical Activity (HEPA) και συμβάλλει στην παρακολούθηση σχετικών πολιτικών μέσω του Δικτύου Εθνικών Σημείων Επαφής - EU HEPA Focal Points Network.
Το πεδίο μελέτης του προγράμματος «Αριστοτέλης – CyFIT» βασίζεται σε ευρωπαϊκές δράσεις και καλές πρακτικές που αφορούν την αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης παιδιών και εφήβων στο σχολικό περιβάλλον. Η εφαρμογή του προγράμματος, περιλαμβάνει έγκυρες αξιολογήσεις φυσικής κατάστασης κατ’ επανάληψη, οι οποίες επιτρέπουν τη συγκέντρωση συγκρίσιμων δεδομένων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μέσω της συστηματικής εφαρμογής του Εθνικού Προγράμματος «Αριστοτέλης – CyFIT» δημιουργείται μια ευρεία εθνική βάση δεδομένων για παρακολούθηση της φυσικής κατάστασης παιδιών και εφήβων σε βάθος χρόνου με στόχο την προώθηση της φυσικής δραστηριότητας και υγείας στα σχολεία. Παράλληλα προσφέρονται πληροφορίες για επιστημονική έρευνα, εκπαιδευτικό σχεδιασμό και καθορισμό πολιτικών δημόσιας υγείας βασισμένων σε επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα.
Συνεπώς το πρόγραμμα «Αριστοτέλης – CyFIT» δεν είναι απλώς ένα εργαλείο αξιολόγησης αλλά ένα δομικό σύστημα εθνικής παρακολούθησης της φυσικής κατάστασης με δυνατότητες όπως υποστήριξη στρατηγικών πρόληψης και ενίσχυσης της ποιότητας ζωής από την παιδική ηλικία.
Μετρήσεις
Το πρόγραμμα «Αριστοτέλης – CyFIT» έχει ως βασικό στόχο τη συστηματική αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης του μαθητικού πληθυσμού Γυμνασίων, Λυκείων και Τεχνικών Σχολών της Κύπρου, καλύπτοντας το σύνολο του πληθυσμού της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας σε εθνικό επίπεδο.
Η συνολική διάρκεια του έργου είναι 36 μήνες ξεκινώντας από τον Ιανουάριο 2022 εώς τον Ιανουάριο 2025. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται σε τρείς φάσεις επιτρέποντας την συστηματική επανάληψη συλλογής δεδομένων μέσα στον χρόνο.
Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται μέσω έγκυρων δοκιμασιών φυσικής κατάστασης, χρησιμοποιώντας τη βάση αξιολόγησής του προγράμματος Eurofit, οι οποία έχει προωθηθεί από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1988 και χρησιμοποιείται ευρέως για την αξιολόγηση φυσικής κατάστασης παιδιών και εφήβων. Συγκεκριμένα χρησιμοποιούνται 10 δοκιμασίες φυσικής αξιολόγησης όπως:
- Μετακίνηση Χεριού
- Sit and Reach
- Standing Broad J ump
- Sit ups test
- 10x5m agility shuttle run
- Push-up test
- Handgrip strength test
- 20m shuttle run test
- Δείκτης μάζας σώματος (BMI)
- Waist Circumference
Η εφαρμογή αυτών των κοινών διαδικασιών εξασφαλίζουν την συγκρισιμότητα και την επιστημονική εγκυρότητα των δεδομένων.
Οι αξιολογήσεις φυσικής κατάστασης όπως και οι μετρήσεις πραγματοποιούνται από τους εκπαιδευτικούς Φυσικής Αγωγής στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος, με τη χρήση εξοπλισμού κοινών προδιαγραφών για όλες τις σχολικές μονάδες, δημιουργώντας μία κοινή γραμμή στη διαδικασία συλλογής δεδομένων σε εθνικό επίπεδο.
Κατά τη συλλογή, ανάλυση και δημοσιοποίηση των δεδομένων λαμβάνονται όλα τα μέτρα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό και νομικό πλαίσιο. Τα δεδομένα της έρευνας φυλάσσονται σε διακομιστές του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε ανώνυμη μορφή για σκοπό επιστημονικής έρευνας, εκπαιδευτικό σχεδιασμό και καθορισμό πολιτικών δημόσιας υγείας βασισμένων σε επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα.
Πώς μπορεί το CYfit να συμβάλει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας;
Tο πρόγραμμα Αριστοτέλης CyFit αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης παιδιών και εφήβων με στόχο την καταγραφή και ανάλυση των αποτελεσμάτων, μέσω της φυσικής δραστηριότητας σε εθνικό επίπεδο. Μέσω αυτής της καταγραφής δεδομένων μπορεί να γίνει η αναγνώριση αλλαγών στην φυσική κατάσταση και υγεία του μαθητικού πληθυσμού προβλέποντας τα θετικά και αρνητικά δεδομένα.
Η δυνατότητα του προγράμματος Αριστοτέλης CyFit να προσφέρει αξιόπιστα δεδομένα ενισχύει την δυναμική και την προώθηση πολιτικών δημόσιας υγείας. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων συνεισφέρει στον εντοπισμό των ευάλωτων ομάδων , στην χαρτογράφηση της φυσικής κατάστασης των εφήβων κι την αξιολόγηση των παρεμβάσεων που λαμβάνουν χώρα στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Σε περιόδους κρίσεων ή κοινωνικών αλλαγών που επηρεάζουν τον τρόπο ζωής των εφήβων, η καταγραφή πιθανών μειώσεων στη φυσική δραστηριότητα, αύξησης της παχυσαρκίας ή υποβάθμισης της φυσικής ικανότητας λειτουργεί ως μηχανισμός πρόωρης ανίχνευσης. Επιτρέπει την άμεση επιστημονική τεκμηρίωση των επιπτώσεων των εφαρμοζόμενων μέτρων και τη διαμόρφωση στοχευμένων αντισταθμιστικών πολιτικών.
Με βάση τα δεδομένα του προγράμματος Αριστοτέλης CyFit, μπορούν να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν πολιτικές και πρακτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν:
- Στην ενίσχυση της φυσικής αγωγής στο σχολείο,
- Στην προώθηση της καθημερινής φυσικής δραστηριότητας,
- Στη μείωση της παιδικής παχυσαρκίας,
- Στη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού.
Συνολικά, το πρόγραμμα Αριστοτέλης CYfit μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικό εργαλείο δημόσιας υγείας, υποστηρίζοντας τεκμηριωμένες αποφάσεις πολιτικής, ενισχύοντας τη διατομεακή συνεργασία και συμβάλλοντας στη βιώσιμη προαγωγή της υγείας παιδιών και εφήβων στην Κύπρο.
Ομάδα
